ՀՀ Սփյուռքի նախարարության նախագիծ
Այսօր` 25 / 4 / 2017
Որոնում`
 
Օրացույց
 
Հայաստան Անվանի մարդիկ
05.10.2012

Արկադի Տեր-Թադևոսյան (Կոմանդոս)
«Ղարաբաղն իմ կենսագրության մի մասն է»
ՀՀ սփյուռքի նախարարությունում հյուրընկալված լեգենդար Կոմանդոսի` Արցախյան ազատամարտի հերոս, գեներալ-մայոր Արկադի Տեր-Թադևոսյանի հետ զրուցել է «Հայերն այսօր»-ի թղթակիցը:
-Դուք հաղթեցիք պատերազմում, որի արդյունքում մենք այսօր ունենք խաղաղություն, ազատ, անկախ Ղարաբաղ` պատմական Հայաստանի երազների երկիր` Արցախ աշխարհ, որի կորուստն, անշուշտ, այդպես էլ չի մարսում Ադրբեջանը: Ի՞նչ եք կարծում, հնարավո՞ր է, որ ազերիները սկսեն ռազմական լուրջ գործողություններ:
  
-Եթե մենք առաջներում ինչ-որ տեղ կարող էինք ասել, որ պատերազմ չի լինելու, ապա այժմ, երբ աշխարհում, Մերձավոր արևելքում, Իրանում խնդիրներ կան, ծավալվել են պատերազմական գործողություններ Սիրիայում, Ադրբեջանը ուժեղացված պատրաստվում է ռազմական գործողությունների: Ստեղծվել է մի այնպիսի իրավիճակ, որ մենք պիտի ուշադիր հետևենք ծավալվող գործողություններին, դրանց ընթացքին և միշտ զգոն ու պատրաստ լինենք` հակահարված տալու:

  -Պարո´ն Թադևոսյան, ինչո՞վ էր պայմանավորված  Ղարաբաղյան պատերազմի հաղթանակը, ի՞նչն էր դրա հիմքում:
  
-Դրա հիմքում առաջին հերթին ժողովրդի անկոտրում կամքն էր. կա´մ մահ, կա´մ կյանք, նահանջի մասին խոսք չէր կարող լինել: Մինչև ատամները զինված ազերիների դեմ դուրս եկած ժողովուրդը, կամավոր ազատամարտիկները ելել էին՝  պաշտպանելու հայրենի հողը, իրենց տունը, ինչքը, իրենց ազատությունը: Սկզբում նրանք պաշտպանվում էին, իսկ հաջորդ` երկրորդ էտապում, արդեն ոչ թե պաշտպանվում էին, այլ ազատագրում էին իրենց հողը թշնամուց:
    
-Ադրբեջանը հիմա էլ է պատերազմում թե´ քաղաքական դաշտում, թե´ համացանցով, թե´ հոգեբանորեն, թե´ սահմանների մոտ:Ի՞նչ ուժ , միջազգային ի՞նչ կառույց կարող է ազդել, ճնշել նրանց վրա բարոյապես, ֆիզիկապես, հոգեբանորեն:
  
-Ինձ թվում է` 1915-ին էլ քիչ չեղան հայերին պաշտպանողները, սակայն ոչինչ էլ չօգնեց, չստացվեց: Կարծում եմ` այդ հարցի լուծումը ինքներս պիտի տանք, և այդ հարցը լուծվող է: Դեռևս 90-ականներին ազերիները շատ ավելի ուժեղ էին, լավ զինված, մենք կարողացանք դիմակայել, հաղթել, իսկ այժմ մենք ունենք պետություն,ուժեղ հասարակություն, բանակ և շատ ավելի հզոր ենք: Իհարկե, նրանք զանգվածային լրատվամիջոցներով, համացանցով շատ ավելի ակտիվ են, քան  մենք: Նրանց մոտ շատ են նաև ռազմական գործին նպատակաուղղված ֆինանսները: Դեռ այն ժամանակ էլ մեր քարոզչամիջոցները, զանգվածային լրատվամիջոցները թույլ էին և թույլ էլ մնացին: Այս առումով մտահոգվելու առիթ ունենք: Պետք է առավելագույնս ակտիվացնել զանգվածային լրատվամիջոցների ազդեցությունը, գործունեությունը, իսկ դրա համար անհրաժեշտ է պետության աջակցությունը:
 
-1992-ի մայիսի 8-ին, 9-ին Դուք մշակել և իրագործել եք Շուշիի ազատագրման «Հարսանիք լեռներում» օպերացիան: Դա միայն Ձե՞ր մտահղացումն էր:
  
-Ռազմական բոլոր օպերացիաներն անուններ են ունենում: «Հարսանիք լեռներում» օպերացիան իմ գաղափարն էր: Անընդհատ կռվում էի և մտածում աղջկաս  հարսասնիքի  մասին, որը ապրիլի 12-ին պիտի կայանար, հետո մտածում էի Վազգեն Սարգսյանի հարսանիքի մասին և ասում էի. «Վազգե´ն, երբ Շուշին վերցնենք, ազատագրենք, դու կամուսնանաս», ինքն էլ խոստացավ: Որոշել էինք Շուշին գրավելուց հետո նրա հարսանիքը կազմակերպել լեռներում: Ավա¯ղ…
 
Շուշին ազատագրվեց, փոքրաթիվ ուժով մեծ ու փայլուն հաղթանակ տարանք:
 
-Հիմա թվացյալ խաղաղություն է, պատերազմական գործողություններ չկան… Դուք մշակու՞մ եք մարտական նոր օպերացիաներ` հարկ եղած դեպքում դրանք իրականացնելու համար:
  
-Իհա´րկե, մշակում ենք տարբերակներ, քննարկում թշնամու թույլ տեղերը, աշխարհագրական տեղանքը, որին արդեն ծանոթ ենք:
  
Այդ տարբերակները խաղարկվում են, անց են կացվում զորավարժություններ:
  
-Եթե, Աստված չանի, պատերազմ լինի, մենք կկարողանա՞նք արդյոք, պահպանելով Ղարաբաղի տարածքային ամբողջականությունը, ետ վերադարձնել Շահումյանը և հայաթափված, թշնամու կողմից գերված տարածքները:
  
-Ապագա պատերազմը մեծ մինուս   կլինի, և կենդանի  ուժի  կորուստներ, անշուշտ,  կլինեն. Առանց կորուստների պատերազմ չի լինում, չեն լինում հաղթանակներ: Իհարկե, այդ կորուստների գինը Ադրբեջանի կողմից գրավված տարածքների ազատագրումը կլինի և, բնականաբար, ինչ հայերին է պատկանել, տվյալ դեպքում` Շահումյանը, կվերադարձվի նրա նախկին տերերին` հայազգի բնակիչներին:
 
-Ղարաբաղյան գոյամարտի տարիներին ասես բոլորը համախմբվեցին , միասնական բռունցք դարձան, շատերը հերոսացան, Աստվածային մի զորությամբ  ազգային, հայրենասիրական ոգին ամենաբարձր պատվանդանին էր: Ձեր կարծիքով՝ նոր պատերազմ բռնկվելու դեպքում հայորդիները կկարողանա՞ն նույն կերպ համախմբվել, դիմակայել, պայքարել, պահպանել հող հայրենին, Արցախ աշխարհը. չմոռանանք, որ շատերը լքել և լքում են Հայրենիքը:
  
-Երբ խաղաղություն է տիրում, մարդիկ ասես մի տեսակ թուլանում են, ձգտում են բարեկեցիկ ապրել, շքեղ մեքենաներ, տներ ունենալ, լավ հագնվել, լավ վարձատրվել… Այո´, շատերն աշխատանք չունենալու պատճառով դուրս են ձգտում, սակայն, երբ  ժողովուրդը, ազգը, Հայրենիքը դժբախտության մեջ է հայտնվում, ազգի գոյապահպանման բնազդով օտար ափերից էլ կվերադառնան` պաշտպանելու իրենց երկիրը, հողը: Դա մեր գեների մեջ է:
 
-Հարգարժա´ն Կոմանդոս, իսկ հայկական Սփյուռքը կամավո՞ր կդառնա և ակտիվորեն կպայքարի՞ հարկ եղած դեպքում:
   
-Կարծում եմ` այո, թեև ղարաբաղյան ազատամարտի տարիներին նրանց թիվն առանձնապես մեծ չէր` 100-150 հոգի:
  
-Որտե՞ղ եք սովորել և թրծվել իբրև ապագա զինվոր, հրամանատար:
  
-Ծնվել եմ Թիֆլիսում, 9 տարի ռազմական կրթություն եմ ստացել, որից 4 տարի սովորել եմ Բաքվի բարձրագույն հրամանատարական ուսումնարանում և 5 տարի` Լենինգրադում, իսկ որպես զինվոր` թրծվել եմ ռազմի դաշտում:
  
-Ընտանիքում Ձեր մասնագիտությունը շարունակողներ կա՞ն:
  
-Ունեմ  հրաշալի մարտական ընկեր` կինս` Հասմիկը, տղա և աղջիկ, ովքեր ինձ պարգևել են  չորս հրաշալի թոռնիկներ` մի մեծ  հարստություն, սակայն առայժմ իմ ճանապարհով գնացողներ չկան, բայց կլինեն:

  -Ձեր ազատագրած հողում` Արցախում, չե՞ք նախընտրում ապրել:
  
-Սիրում եմ Արցախը, շատ հաճախ եմ լինում այնտեղ, աննկարագրելի են Արցախում մեր մարտական անցած ճանապարհների, Շուշիի, ազատագրված մյուս տարածքների հանդեպ ունեցած զգացումներս, բայց ապրում  և աշխատում եմ Երևանում: ԴՕՍԱՖ-ում բանակի համար մասնագետներ ենք պատրաստում` կապավորներ, վարորդներ, տանկային գործի մասնագետներ, իսկ Ղարաբաղից  նոր եմ վերադարձել. հիմա այնտեղ ռազմական ուսումնարան հիմնելու հարցերի քննարկմամբ եմ զբաղված:

  -Ե՞րբ եք բարեկամացել ՀՀ  սփյուռքի նախարարության հետ:
  
-Սկզբում աշխատանքների ծավալային առումով այնքան էլ ինձ համար պարզ չէր նախարարության գործունեությունը, իսկ հետո, երբ մասնակցեցի մի շարք միջոցառումների, ավելի մոտիկից ծանոթացա  նախարարության գործունեությանը, հասկացա, որ թեև շատ երիտասարդ է Սփյուռքի նախարարությունը, բայց հասցրել է շատ գործ անել, ծրագրեր իրականցնե  և շատ կարևոր դեր ունի Սփյուռքի հայության կյանքում:
  
-Ի՞նչ է Ձեզ համար Ղարաբաղը:
 
-Ղարաբաղն իմ կենսագրության անբաժանելի մասն է: Մեր պարտքն է պահպանել ու պաշտպանել Ղարաբաղը: Ղարաբաղցիներն ապացուցեցին, որ հերոսաբար կարող են մարտնչել իրենց ազատության ու անկախության համար: Իմ գործունեությունն  այնքան էլ կարևոր չեմ համարում, որքան ղարաբաղցունը, ով պատրաստ էր մեռնել իր հողի համար:

Զրուցեց  Կարինե ԱՎԱԳՅԱՆԸ

|

 
 
ԲՈԼՈՐ ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑՆԵՐԸ
© «Հայերն այսօր» էլեկտրոնային պարբերական
ՀՀ Սփյուռքի նախարարություն
Պատրաստված է ZOOM GRAPHICS -ում
© «Հայերն այսօր» էլեկտրոնային պարբերական
ՀՀ, ք. Երեւան,0002, Սարյան 22
Հեռ.` 53-09-38